23-07-2010 |
In de discussietafel rond het thema Zorg & Wonen stonden nieuwe concepten en kansen centraal.
|
|
|
Deelnemers
- Mirjam Smulders, het PON
- Paul Baas, Hutten catering
- Jeanette Dorresteijn, Cello
- Marielle Renee, Kamer van Koophandel Brabant
- Jan van Vroenhoven, Bestuurslid KvK Brabant
- Jasper van Deurzen, Agro& Co
- Willy Thijssen, secretaris Streekraad Groene Woud
- Gijs Bosch, afdelingshoofd Regiostimulering KvK Brabant
- Arnoud Mortier, Koning Willem I College
- Jan van den Boom, Zorgboerderij De Hagelaar in Best
- Gehard Geerken, het PON
- Peter Laan, Grontmij
Actuele subthema’s
Drie subthema’s zijn actueel en dienen verder uitgewerkt te worden:
- Opleiding en aanbod van personeel.
- Herontwikkeling van gebouwen en gecombineerde vormen van wonen en zorg.
- Nieuwe concepten voor maatschappelijke inbedding van zorg en vrijwilligersinzet.
Nieuwe concepten
Het laatste subthema vormde de start van de discussie; immers, er staat een enorme verandering in de zorg voor de deur die om rigide aanpassingen en maatregelen vraagt. Er is voorspeld dat het personeelstekort in de zorg sterk zal doorzetten en in de nabije toekomst tot 40% zal oplopen. Ook de AWBZ vergoedingen gaan op de schop en zullen ‘persoonsvolgend’ worden. De wet- en regelgeving voor de zorg drukt een zwaar stempel op de mogelijkheden: vele jonge zorgwerkers zijn ‘over-opgeleid’ en vaste banen worden slechts schaars vergeven. Deze ontwikkelingen brengen automatisch met zich mee dat er nieuwe concepten voor zorg ontwikkeld moeten worden om de kwaliteit op peil te kunnen houden. Vrijwilligersinzet is een mogelijkheid, wat overigens niet betekent dat dit ook gratis hulp is. Vrijwilligers kunnen gewoon betaald worden tegen een laag tarief. Het voorbeeld van Tilburg waar een zorginstelling de multiculturele wijk betrekt in haar zorgopgave (met vrijwilligerswerk en participatie van achterstandsgroepen), wijst vooruit naar een verandering waarin de organisatie van de zorg en de personele inzet zijn aangepast aan de nieuwe situatie.
In de vraag om zorg staat de kwaliteit van de zorg voor de individuele mens centraal. Hoe deze kwaliteit te kunnen garanderen is aandachtspunt. Ook is er onduidelijkheid over de exacte vraag naar de verschillende vormen van zorg. Wie vraagt wanneer om welke zorg?
Omdat de vraag naar zorg zo ontzettend divers is, zijn er weinig algemene uitgangspunten of oplossingen te bedenken. Het is juist in deze branche heel erg maatwerk.
|
|
Wonen en woon-zorgconcepten
Steeds meer zorginstellingen ervaren dat je grootschalig kunt organiseren en toch maatwerk op kleine schaal kunt bieden. Het idee dat thuis wonen te duur wordt klopt niet als je de zorg goed organiseert. En ouderen willen zelf zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Wat wel duidelijk een inschattingsfout is geweest, is dat gehandicapten kleinschalig in de wijk beter maatschappelijk zouden integreren. Dat gebeurt niet als de cliënten met de rug naar de wijk wonen; als ze alle zorg, boodschappen, diensten van de instelling betrekken komen ze nooit met buurtbewoners in aanraking en is de buurt een veel onveiliger plek dan welk instellingsterrein dan ook. Het voorbeeld van Tilburg is een voorbeeld van kleinschalig bouwen , grootschalig organiseren en connecties met de wijk zoeken d,m.v. personeel, familiezorg en vrijwilligers uit de wijk.
We moeten toe naar een situatie waarin we grotere zorgcentra gaan ontwikkelen die efficiënt op de vraag in kunnen spelen en échte zorg bieden. Dit wordt ook ingegeven door de financieringsstructuur, want er dienen minimumaantallen gehaald te worden. Dan dient de zorg wel anders georganiseerd te worden. In dit geval dient de mantelzorg dichter bij deze centra gebracht te worden om efficiënt met de middelen om te kunnen gaan. Ook moet er veel meer aandacht komen voor multifunctionaliteit. In Brabant zijn inmiddels 150-200 zorgboerderijen met een bezetting van zo’n 20 personen. Een andere mogelijkheid die ook elders in het land wordt toegepast is het “levensfasebestendig bouwen”. Seniorencentra waar je als gezond paar kunt gaan wonen maar waar de infrastructuur voorbereid is op de vraag naar zorg op een latere leeftijd. Combinaties met wellness en sportaccomodaties, maar ook het creëren van medische en paramedische voorzieningen ter plaatse zijn een mogelijkheid om efficiënt en economisch te kunnen werken.
|
|
Kansen voor Het Groene Woud
De identiteit van Het Groene Woud, gebaseerd op een ‘dorpennetwerk’ met goede voorzieningen en dito infrastructuur biedt kansen. Zelfstandig blijven wonen is voor velen nog steeds een groot goed, wat met de ‘onderlinge zorgzaamheid’ en het relatief goede voorzieningenniveau (concept supermarkt voor kleine kernen) lang stand kan houden. Het organiserend vermogen in het Groene Woud en Brabant zit in de dorpen, waarbij de kracht wordt gevormd door de bekendheid en het onderling vertrouwen van mensen.
Probleem is wel dat de jeugd slechts zeer ten dele terugkomt in de dorpen waardoor de vergrijzing zwaar doorweegt. De vaak hoog opgeleide jongeren komen pas terug wanneer de (hoogwaardige) werkgelegenheid aanwezig is en het aanbod van woningen op een redelijk prijspeil.
Samenvatting
De algemene trends die specifiek en meer algemeen voor Het Groene Woud gelden zijn:
- de kwaliteit van de zorg staat blijvend centraal en dient uitgangspunt te zijn voor te nemen maatregelen;
- het sociaal kapitaal van HGW (en Brabant in zijn algemeenheid) is het dorpennetwerk, waarin de gemeenschapszin en de ‘natuurlijke’ zorg voor elkaar een belangrijk onderdeel uitmaakt;
- er dient, vooral bij de overheid, een knop te worden omgezet; de focus ligt nu nog veel te veel op de problematiek van jongeren en het bouwen van starterswoningen, terwijl de middengroep en de ouderen hier inmiddels net zoveel behoefte aan hebben en ook wegtrekken;
- het is alom gewenst dat de KvK initiatieven neemt om de juiste verbindingen te leggen tussen actoren;
- verbindingen dienen vooral gelegd te worden tussen de grotere zorginstellingen onderling, de stedelijke en landelijk gebied zorginstellingen en voorzieningen en tussen woningbouwcorporaties en zorginstellingen (vb. Hurks vastgoed);
- er is een grote behoefte aan specifiek onderzoek, dat inzicht kan verschaffen in de eigenlijke vraag naar zorg. Dit geldt vooral voor de stedelijke behoeften, nu en in de toekomst; deze kennis vormt een voorwaarde om de ontwikkelingen in Het Groene Woud op dit gebied verder op te pakken.
|
|
|
|
